ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ : ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਮੇਟੀ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਧੀਨ ਯੂ. ਪੀ. ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਹਾਪੁੜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1940 ਈ. ਵਿਚ ਹੋਈ। ਪਹਿਲਾਂ 250 ਗਜ ਜਗ੍ਹਾ ਖਰੀਦੀ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ 3000 ਗਜ ਜਗ੍ਹਾ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਖਰੀਦ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸੰਗਤ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ 1955 ਈ. ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਰਬਾਰ, ਹਾਪੁੜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਈ। ਸ. ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਝੈਲ, ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵੀ ਇੱਥੇ ਪੁੱਜੇ।

ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ

1. ਸ. ਰਘੁਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸੰਧਾਵਾਲੀਏ ਰਈਸ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ ਮਾਲਕ ਸੰਭਾਉਲੀ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿਲਜ਼, ਉਸ ਸਮੇਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੇਰਠ ਹਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਾਪੁੜ।

2. ਕੰਵਰ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਪੁੱਤਰ ਰਾਓ ਦਿਗਬਿਜੈ ਸਿੰਘ ਜੀ ਰਈਸ, ਕੁਚੇਸਰ

3. ਸ. ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਭਾਰਤ ਨਗਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ

4. ਸ. ਸੰਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਰਾਜੂ, ਠੇਕੇਦਾਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ

5. ਸ. ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਕੋਰਟ ਇੰਸਪੈਕਟਰ, ਮੇਰਠ

6. ਸ. ਅਜਬ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਹੈੱਡ ਮਾਸਟਰ, ਪਿੰਡ ਸਾਦੁਲਾਪੁਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੇਰਠ

7. ਗਿ. ਹਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਵਿੱਦਿਆ ਭੰਡਾਰ, ਗੁ. ਰਕਾਬ ਗੰਜ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ।

8. ਸ. ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਮਾਲਕ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕੰਪਨੀ, ਹਾਪੁੜ

9. ਸ. ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਯਾਦਵ, ਪਿੰਡ ਰਝੈੜਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਾਪੁੜ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੇਂਦਰ

1. ਪਿੰਡ ਬਢਲਾ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ

2. ਪਿੰਡ ਸਾਦੁੱਲਾਪੁਰ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ

3. ਸੰਭਾਉਲੀ

4. ਮਲਕਪੁਰ

5. ਰਹਾਉਤੀ, ਗੜਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ

6. ਸਿੱਖ ਇੰਟਰ ਕਾਲਜ ਨਾਰੰਗਪੁਰ ਜੋਇਆ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ, ਹਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

7. ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਇੰਟਰ ਕਾਲਜ, ਕੰਦਰਖੇੜਾ, ਮੇਰਠ

8. ਪਿੰਡ ਖੰਡਮਾਲ ਕਲਾਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ, ਹਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਮਰੋਹਾ, (ਸ. ਰਾਜੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਰਹੇ, ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਸਨ)

9. ਪਿੰਡ ਪਨਿਆਲੀ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਹਾਰਨਪੁਰ

10. ਪਿੰਡ ਡਾਲੂਵਾਲਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਰਿਦੁਆਰ

11. ਪਿੰਡ ਰਝੈੜਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਾਪੁੜ ਯੂ. ਪੀ. ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ:

1. ਗਿਆਨੀ ਬਾਦਲ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਇੰਚਾਰਜ

2. ਗਿਆਨੀ ' ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਭੌਰਾ

3. ਗਿਆਨੀ ਸਰਮ ਸਿੰਘ ਜੀ

4. ਗਿਆਨੀ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਕਲਰਕ

5. ਮਾਸਟਰ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰਚਾਰਕ

6. ਭਾਈ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰਚਾਰਕ

7. ਭਾਈ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ, ਰਾਗੀ

8. ਭਾਈ ਕਰਮ ਸਿੰਘ, ਰਾਗੀ

9. ਭਾਈ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ, ਰਾਗੀ

10. ਭਾਈ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਰਾਗੀ

11. ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰਚਾਰਕ

12. ਭਾਈ ਸਿਵ ਚਰਨ ਸਿੰਘ, ਸਬ ਪ੍ਰਚਾਰਕ

13. ਭਾਈ ਤੇਗ ਸਿੰਘ, ਕਲਰਕ

14. ਭਾਈ ਨਿਰੰਜਨ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰਚਾਰਕ

15. ਭਾਈ ਮੱਖਣ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰਚਾਰਕ

16. ਭਾਈ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰਚਾਰਕ

17. ਭਾਈ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰਚਾਰਕ

ਭਾਈ ਮੱਖਣ ਸਿੰਘ ਹਾਰਮੋਨੀਅਮ, ਭਾਈ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਢੋਲਕ ਅਤੇ ਭਾਈ ਨਿਰੰਜਨ ਸਿੰਘ ਚਿਮਟਾ ਵਜਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਲੀਕ ਕੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਇਕ ਸਾਜ਼, ਇਕ ਬਿਸਤਰਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਵੀ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਦੇ ਸਨ।

ਪਹਿਲੀ ਸਿੱਖ ਕਾਨਫਰੰਸ : ਪਹਿਲੀ ਸਿੱਖ ਕਾਨਫਰੰਸ 1940-41 ਈ. ਵਿਚ ਯੂ. ਪੀ. ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬੁਲੰਦ ਸ਼ਹਿਰ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਹੋਈ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਤਕਰੀਬਨ 35000 ਪ੍ਰਾਣੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਕੇ ਗੁਰੂ ਵਾਲੇ ਬਣੇ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਭਿਲਾਖੀਆਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਕਕਾਰ ਭੇਟਾ ਰਹਿਤ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਇੱਕ ਲੱਖ ਦਾ ਇਕੱਠ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ, ਧਰਮ ਪ੍ਚਾਰ ਕਮੇਟੀ ਯੂ. ਪੀ. ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਹਾਪੁੜ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਧਾਰਮਿਕ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਹਾਥੀ ਪੁਰ ਬਿਠਾ ਕੇ ਬੜੇ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਉਦੋਂ ਭਾਈ ਜੀ ਅਮਰ ਸਿੰਘ, ਮੈਂਬਰ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਬਾਦਲ ਸਿੰਘ ਇੰਚਾਰਜ ਸਨ।

ਦੂਜੀ ਸਿੱਖ ਕਾਨਫਰੰਸ : ਦੂਜੀ ਸਿੱਖ ਕਾਨਫਰੰਸ 27 ਅਕਤੂਬਰ, 1940 ਈ. ਨੂੰ ਸੰਭਾਉਲੀ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿਲਜ਼ ਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਵਿਚ ਹੋਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਯੂ.ਪੀ. ਤੋਂ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਆਗੂ ਨਾਨਕ-ਪੰਥੀ ਸਾਧੂ-ਸੰਤ, ਸਹਿਜਧਾਰੀ, ਰਾਜੇ-ਰਈਸ, ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ 1941 ਈ. ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸਾਂ ਵਿਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਣੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਕੇ ਤਕਰੀਬਨ 35000 ਸਿੰਘ ਸਜੇ।

ਤੀਜੀ ਸਿੱਖ ਕਾਨਫਰੰਸ : 1940 ਵਿਚ ਹੀ ਯੂ. ਪੀ. ਸਿੱਖ ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਸ. ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਮਝੈਲ, ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਨੂਰਪੁਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਿਜਨੌਰ ਵਿਖੇ ਇਕ ਭਾਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਹੋਈ। ਕਾਫੀ ਨਵੇਂ ਸਜੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਪਾਨ ਕੀਤਾ।

ਪਿੰਡ ਬਢਲਾ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ : ਇਹ ਉਹ ਮੁਬਾਰਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਾਪੁੜ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਬੱਝੀ ਸੀ। 1929 ਈ. ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਦਾ ਪੱਕਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਪਿੰਡ 1929 ਤੋਂ 1936 ਈ. ਤਕ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸੈਂਟਰ ਰਿਹਾ। ਮਿਸਲਾਂ ਦੇ ਵਕਤ ਜਿਹੜੇ ਜਥੇ ਯੂ. ਪੀ. ਵਿਚ ਹਮਲੇ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੇਰਠ ਦੇ ਨਿਹਾਇਤ ਉਪਜਾਊ ਤੇ ਰਮਣੀਕ ਇਲਾਕੇ ਪ੍ਰੀਛਤਗੜ ਮੁਆਨਾ ਤੇ ਬਹਿਸੂਮਾ ਆਦਿਕ ਪੁਰ ਸ. ਨੈਨ ਸਿੰਘ ਗੁਰਜਰ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੈਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ, ਰਾਜਾ ਨੈਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕੋਈ ਇਮਦਾਦ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ। ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਇਕ ਸ਼ਰਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਪ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਲਵੋ ਤਾਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪ ਦੀ ਇਮਦਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਰਾਜਾ ਨੈਨ ਸਿੰਘ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਕੇ ਸਿੰਘ ਸਜ ਗਿਆ ਤੇ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਮਦਾਦ ਲਈ ਆਈ। ਰਾਜਾ ਨੈਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਸੋਧ ਕਰ ਕੇ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੈਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੋ ਸੂਰਬੀਰ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਬੁਖਾਰਪੁਰ ਰਿਆਸਤ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਰੱਖ ਲਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰੀਛਤਗੜ ਲਾਗੇ ਪੂਰਾ ਪਿੰਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਪੁਰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬਢਲਾ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੇਰਠ ਦਾ ਇਹ ਪਿੰਡ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਹੁਣ ਵੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਪ੍ਰਿੰ. ਗਿਆਨੀ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਜੋ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰਕਾਬ ਗੰਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਲੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਨ। ਗਿਆਨ ਜੀ ਨੇ ਯੂ. ਪੀ. ਵਿਚ ਗ਼ਰੀਬ ਘਰਾਂ ਦੇ ਕਈ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਸਰਕੜਾ ਕਮਾਲ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਮਰੋਹਾ ਯੂ. ਪੀ. ਵਿਚ 2 ਸਾਲ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਬੱਚੇ ਅੱਜ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦਾ ਕੋਰਸ (ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਵਿੱਦਿਆ ਟਰੱਸਟ ਭੰਡਾਰ, ਰਕਾਬ ਗੰਜ ਤੋਂ ਕਰਵਾ ਕੇ) ਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਦਿਆ 1924 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਪਿੰਡ ਸਾਦੁੱਲਾਪੁਰ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ : ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 300 ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੀ। ਮਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਗਿਆਨੀ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਨੂੰ ਗ੍ਰੰਥੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। 14 ਜੁਲਾਈ, 1954 ਈ. ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਸਮੁੱਚੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਹ ਪਿੰਡ ਗੁੱਜਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਸੀ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਦਾਸ (ਲੇਖਕ) ਬ੍ਰਿਜਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।

(ਸਬ-ਮਿਸ਼ਨ) ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਅਲੀਗੜ੍ਹ: ਭਾਈ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਮੈਂਬਰ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਯੂ. ਪੀ. ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਹਾਪੁੜ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਗਿਆਨੀ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਭੌਰਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ।

ਯੂ. ਪੀ. ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਰੰਭ ਹੋਣ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੀਕ ਇੰਚਾਰਜ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਸੂਚੀ:

1. ਗਿਆਨੀ ਬਾਦਲ ਸਿੰਘ ਜੀ

2. ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੈਦ

3. ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਾਸ ਸਿੰਘ ਜੀ

4. ਗਿਆਨੀ ਫੌਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ

5. ਗਿਆਨੀ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ ਫੱਕਰ

6. ਗਿਆਨੀ ਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਜੀ

7. ਗਿਆਨੀ ਮੇਘ ਸਿੰਘ ਜੀ

8. ਗਿਆਨੀ ਮਲਕੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਡੋਲਾ

9. ਗਿਆਨੀ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ ਫੱਕਰ

10. ਗਿਆਨੀ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਲਹਿਰੀ

11. ਗਿਆਨੀ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ (ਦਫ਼ਤਰੀ ਇੰਚਾਰਜ)

12. ਗਿਆਨੀ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਿਸ਼ਨਰੀ

13. ਗਿਆਨੀ ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਲਹਿਰੀ

14. ਗਿਆਨੀ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਜੰਗੀਆਣਾ

15. ਗਿਆਨੀ ਕੇਸਵ ਸਿੰਘ ਜੀ

16. ਸ. ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੁੜ

17. ਬ੍ਰਿਜਪਾਲ ਸਿੰਘ (ਯੂ. ਪੀ.) ਮੌਜੂਦਾ

ਪੀ. ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਖੇਤਰ (ਯੂ. ਪੀ. ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਗ ਕੁਚੇਸਰ : ਰਾਓ ਦਿਗਬਿਜੈ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਗ ਕੁਚੇਸਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਯੂ. ਪੀ. ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਹਾਪੁੜ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। 1953 ਈ. ਵਿਚ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੱਚਖੰਡ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਪਾਸ ਆਇਆ।

ਯੂ. ਪੀ. ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਧੀਨ ਚੱਲ ਰਹੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ

1. ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਰਬਾਰ, ਹਾਪੁੜ

2. ਸਬ ਆਫ਼ਿਸ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਅਲੀਗੜ੍ਹ

3. ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨੱਕਾ ਕੁਆਂ, ਗੜਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ

4. ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਯੱਕ ਬਗੜੀ, ਗਜਰੋਲਾ ,

5. ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੰਤ ਸਭਾ ਨਗੀਨਾ, ਬਿਜਨੌਰ ,

6. ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਟਿੱਲਾ ਬ੍ਰਿਦਾਬਨ, ਮਥੁਰਾ (ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਥਾਨ ਪਹਿਲੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ)

7. ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ, ਮਗਹਰ (ਗੋਰਖਪੁਰ)

8. ਸਬ-ਆਫਿਸ ਲਖਨਊ (ਆਸਿਆਨਾ ਕੋਠੀ) : ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਕਾਫੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਲੋਕ ਸਿੰਘ ਸਜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਹੈ। ਯੂ. ਪੀ. ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਧੀਨ ਚੱਲਦੇ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ, ਹਾਪੁੜ ਦੁਆਰਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹਾਪੁੜ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਜਥੇਦਾਰ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਏ ਸਿੱਖ ਸੂਰਮੇ ਜੋ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਵੱਸ ਗਏ, ਤਕਰੀਬਨ 500 ਪਿੰਡ ਉਹ ਜਿਹੜੇ ਸਿਰੋ ਮੋਨੇ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਮੰਨਦੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਹੀ ਹਨ। ਦੁੱਖ-ਸੁਖ ਦੇ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਹੀ ਓਟ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। 1984 ਈ. ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂ ਪੱਛਮੀ ਯੂ. ਪੀ. ਵਿਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਜਾਨੀ-ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੋਤਰ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇਜੁਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ: ਭੁੱਲਰ, ਸਿੱਧੂ, ਸੰਧੂ, ਬਰਾੜ, ਗਿੱਲ, ਢਿੱਲੋਂ ਆਦਿ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਹੋਰ ਬਿਰਾਦਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਸਿੱਖ ਸਜੇ, ਗੁਰਜਰ, ਜਾਟ, ਨਾਈ, ਰਵੀਦਾਸੀਏ, ਯਾਦਵ, ਲੋਧੇ (ਰਾਜਪੂਤ) ਵਣਜਾਰੇ, ਰਮਈਏ, ਸਿਕਲੀਗਰ ਆਦਿ।

ਰਮਈਆ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ 22 ਪਿੰਡ : ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਿਜਨੌਰ ਵਿਚ ਰਮਈਆ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ 22 ਪਿੰਡ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਪੂਰਨ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਹਾਪੁੜ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਿਸ਼ਨ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਹਾਪੁੜ ਹੈ। 1940 ਈ. ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੀਕ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯੂ. ਪੀ. ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਸਜਾਏ ਗਏ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਯੂ. ਪੀ. ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਹਾਪੁੜ ਅਤੇ ਸਬ-ਆਫ਼ਿਸ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ। ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਯੂ. ਪੀ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਾਰਕ, ਰਾਗੀ, ਸੇਵਾਦਾਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਕਰ ਕੇ ਸਰਵਿਸ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਜੋ ਕਿ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮੀਲ-ਪੱਥਰ ਸਾਬਿਤ ਹੋਇਆ।

ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ, ਇੰਦੌਰ : ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਵੀ ਪ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਅਤੇ ਇਕ ਰਾਗੀ ਜਥਾ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ : ਯੂ. ਪੀ. ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਸ ਸਮੇਂ 25 ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਲਰਕ, 02 ਧਾਰਮਿਕ ਟੀਚਰ, 5 ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ, 1 ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਜਥਾ, 3 ਹੈਲਪਰ, 17 ਸੇਵਾਦਾਰ, 5 ਸਫਾਈ ਸੇਵਾਦਾਰ 1 ਡਰਾਈਵਰ ਆਦਿ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਮੇਟੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਇਸ ਉਪਰਾਲੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਥਕ ਸਿੱਟੇ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਹਨ।