ਗਿਆਨੀ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਵਾਨ, ਸੁਘੜ ਕਵੀ, ਸਿਆਣੇ ਵਾਰਤਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਉਹ ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ, ਪੰਜਾਬੀ, ਉਰਦੂ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਆਦਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ 'ਤੇ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੰਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗ੍ਰੰਥ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਕਿ ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਖੋਜਾਰਥੀ ਪੀਐਚ. ਡੀ. ਦੇ ਥੀਸਿਸ ਅਤੇ ਐਮ. ਫਿਲ. ਦੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਕਰ ਕੇ ਗਿਆਨੀ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਮਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਨੇ ਠੀਕ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ:-

“ਗਿਆਨੀ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿਚ ਕਿਧਰੇ ਕਿਧਰੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਨੁਕਤਾ-ਨਿਗਾਹ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘਾਟੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਆਪ ਪਹਿਲੇ ਤੇ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਕਾਇਦਾ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਸਿਲਸਿਲੇਵਾਰ ਲਿਖਿਆ। ਹਾਲੇ ਤਕ ਵੀ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਵਿਚ ਇਸ ਨੁਕਤੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਲਿਖਾਰੀ ਗਿਆਨੀ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।

... ਗਿਆਨੀ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੇ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿਚ ਜੋ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਹਾਲੇ ਤਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਿਸਾਲ ਆਪ ਹੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿਚ ਕਿਧਰੇ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਲਮ ਦੀ ਇਕ ਝਰੀਟ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਰ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਿੰਦ ਸੁੱਟਣਾ ਕ੍ਰਿਤਘਣਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਗਿਆਨੀ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ (ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ) ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਲਿਖਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇ ਠੀਕ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।”

1.ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ : ‘ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼’ ਰਚਿਤ ਗਿਆਨੀ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਈ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਭੰਗੂ ਰਚਿਤ ‘ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼’ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਗਿਆਨੀ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ‘ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼' ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ 1880 ਈ. ਵਿਚ ਛਪਵਾਈ ਸੀ। ਗਿਆਨੀ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਆਪਣੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਵਿਚ ਪੱਥਰ ਦੇ ਛਾਪੇ ਵਿਚ ਛਪਵਾਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, “ਸ਼ੁਭ ਸੰਮਤ ਨਾਨਕ, ਸ਼ਾਹੀ 411 ਤੇ ਸੰਮਤ 1936 ਬਿ ਮੁਤਾਬਕ ਸੰਮਤ 1880 ਈ.।” ਇਸ ਐਡੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪਾਠਕਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਹੱਥੋਂ-ਹੱਥੀਂ ਵਿਕ ਗਿਆ।

ਦੂਜਾ ਐਡੀਸ਼ਨ ਲਾਹੌਰ ਦੀਵਾਨ ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਵਿਚ 1946 ਬਿਕ੍ਰਮੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਗਿਆਨੀ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਐਡੀਸ਼ਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਈ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਤੀਜਾ ਐਡੀਸ਼ਨ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਛਾਪਿਆ। ਦੂਜੇ ਲਾਹੌਰ ਵਾਲੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿਚ ਆਖੇਪਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਰਚਨਾ ਆਖੇਪ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਐਡੀਸ਼ਨ ਪੱਥਰ ਦੇ ਛਾਪੇ ਵਿਚ ਛਪੇ ਸਨ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਐਡੀਸ਼ਨ ਭਾਈ ਕਾਠਾ ਸਿੰਘ ਸਾਧੂ ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਜੀ ਦਾ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਟਾਈਟਲ ’ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸਾਲ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ— “30 ਚੇਤ ਸੰਮਤ 1955 ਸੰਮਤ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ 430 ਇਸ ਛਾਪ ਦੇ ਕੁੱਲ 1085 ਪੰਨੇ ਤੇ 115 ਬਿਸ੍ਰਾਮ ਹਨ।” ਅਗਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਵੀ ਆਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੀ ਛਪੀਆਂ ਹਨ। 1971 ਈ. ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਆਖੇਪ ਕੀਤਾ ‘ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼’ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਲਾ ਹੋਵੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਵਾਨ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਗਿਆਨੀ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਸਾਬਕਾ ਜਥੇਦਾਰ, ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1977 ਈ. ਵਿਚ ‘ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼’ ਛੇ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੁੱਧ ਰੂਪ ਵਿਚ ਖੋਜ ਕਰ ਕੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

2. ਤਵਾਰੀਖ ਗੁਰੂ ਖਾਲਸਾ (ਪੰਜ ਹਿੱਸੇ) : ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ (ੳ) ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (ਅ) ‘ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਖਾਲਸਾ? ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਿਚ ਛਪੇ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਰਦੂ ਵਿਚ ਵੀ ਛਪੇ ਸਨ।

3. ਰਾਜ ਖਾਲਸਾ : ਜਿਸ ਦਾ ਅਕਾਰ 528 ਪੰਨੇ ਹਨ। ਉਸ ਵਿਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਕਾਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਸਿਆਲਕੋਟ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ‘ਸਰਦਾਰ ਖਾਲਸਾ’ ਅਤੇ ‘ਪੰਥ ਖਾਲਸਾ’ ਗ੍ਰੰਥ ਗਿਆਨੀ ਜੀ ਤੋਂ ਖਾਲਸਾ ਟ੍ਰੈਕਟ ਸੁਸਾਇਟੀ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ 1959 ਬਿਕ੍ਰਮੀ ਵਿਚ ਲੈ ਲਏ ਸਨ ਜੋ ਨਾ ਤਾਂ ਛਾਪੇ ਸਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਜੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਸਨ।

4. ਗੁਰਪੁਰਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ : ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ 21 ਮਾਘ 1940 ਬਿਕ੍ਰਮੀ ਨੂੰ ਧਰਮ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵੱਲੋਂ ਗਿਆਨੀ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਛਪਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਅਤੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਣ ਦੇ ਦਿਹਾੜੇ ਹਨ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਵਿਦਵਤਾ ਪੂਰਬਕ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਹਨ।

5. ਨਿਰਮਲ ਪੰਥ ਪ੍ਰਦੀਪਕਾ : ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਗਿਆਨੀ ਗਿਆਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਹਿੰਦੀ-ਨੁਮਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ 100 ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿਚ ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਿਚ 1891 ਈ. ਵਿਚ ਛਪਵਾਈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਗਿਆਨੀ ਜੀ ਨੇ ਨਿਰਮਲੇ ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਕਾਰਜ ਹੈ।

6. ਖਾਲਸਾ ਧਰਮ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨ : ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ 118 ਪੰਨੇ ਸਨ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਛਪਣ ਸਾਲ ਸੁਧੀ ਸਭਾ ਲਾਹੌਰ ਨੇ 1895 ਈ. ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਤਿਤ ਹੋਏ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾ ਕੇ ਪੰਥ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪੰਥ ਵਿਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾ ਕੇ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਧੀ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨੀ ਜੀ ਨੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ ਹੈ।

7. ਕਥਾ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ : ਇਹ ਪੁਸਤਕ “ਬਾਰਾਂ ਪੂਰਬਣਾ' ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਭਾਈ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਸਿੰਘ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

8. ਇਤਿਹਾਸ ਰਿਆਸਤ ਬਾਗੜੀਆਂ : ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਟਿਆਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖਰਚ 'ਤੇ ਸ. ਬੁਧ ਸਿੰਘ ਦੇ ਗੁਰਮਤਿ ਪ੍ਰੈੱਸ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਅਪ੍ਰੈਲ 1917 ਈ. ਵਿਚ ਛਪਵਾਈ ਸੀ। ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ ਜੀ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖ ਕੇ ਭਾਈ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਬਾਗੜੀਆਂ ਤਕ ਗਿਆਨੀ ਜੀ ਨੇ ਪੂਰਨ ਹਾਲ ਲਿਖੇ ਹਨ।

9. ਸ੍ਰੀ ਭੁਪੇਂਦਰਾ ਨੰਦ : ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਜੋ 110 ਪੰਨਿਆ ਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਹਮੀਰ ਸਿੰਘ, ਸਕੱਤਰ, ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਕਮੇਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਟਿਆਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲੋਂ ਮਾਇਆ ਖਰਚ ਕਰ ਕੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 1917 ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ ਜਨਮ ਸੰਸਕਾਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਸਕਾਰ, ਸੰਸਕਾਰ ਵਿਧੀ, ਪਾਠ ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਅਰਦਾਸ ਆਦਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੇਰਵੇ ਸਹਿਤ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ ਖਾਲਸਾ ਟ੍ਰੈਕਟ ਸੁਸਾਇਟੀ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇ ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਨਾਲ ਵਲ-ਛੱਲ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਲੁੱਟ ਲਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵੇ ਸਹਿਤ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

10. ਸ੍ਰੀ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ : ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਸਾਫ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗੁਰਪੁਰਬ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਦੇ ਵਿਧੀ ਵਿਧਾਨ ਬਾਰੇ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਦੇ 50 ਪੰਨੇ ਹਨ।

11. ਸ੍ਰੀ ਰਿਪੁਦਮਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ (ਭਾਗ ਪਹਿਲਾ) : ਇਹ ਪੁਸਤਕ 1919 ਈ. ਵਿਚ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਟੇਟ ਪ੍ਰੈੱਸ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਲੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਾਂਗ ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਪੰਜ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਅਨੰਦ ਮੈਰਿਜ ਐਕਟ ਦੀ ਚਰਚਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਕੁਝ ਭਾਗ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

12. ਨਿਰਮਲ ਪੰਥ ਗੁਰ ਪ੍ਰਣਾਲਿਕਾ ਬ੍ਰਿਕਸ (ਖ਼ਜਰਾ) : ਇਹ ਇਕ ਬ੍ਰਿਛ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਟਹਿਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਨਿਰਮਲ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ ਦੇ ਸੰਤਾਂ-ਮਹੰਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ-ਦਰ-ਪੀੜ੍ਹੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੰਸਾਵਲੀਆਂ ਇਕ ਵੱਡੇ ਕਾਗਜ਼ 'ਤੇ ਨਕਸ਼ੇ ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਨਿਰਮਲ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

13. ਤਵਾਰੀਖ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਉਰਦੂ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ) : ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਉਰਦੂ ਵਿਚ 1919 ਈ. ਵਿਚ ਭੁਪਿੰਦਰਾ ਸਟੇਟ ਪ੍ਰੈੱਸ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਸੰਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਇਤਿਹਾਸ 112 ਪੰਨਿਆਂ ਵਿਚ ਛਪਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦੇ 288 ਪੰਨੇ ਹਨ।

14. ਗੁਰਧਾਮ ਸੰਗ੍ਰਹ : ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਕੁੱਲ 301 ਸਫੇ ਹਨ। ਉਸ ਵਿਚ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਇਤਿਹਾਸ ਬੜੀ ਸਿਆਣਪ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪੁਸਤਕ ਸਾਂਭਣਯੋਗ ਹੈ।

ਗਿਆਨੀ ਗਿਆਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਉਕਤ ਅਤਿ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸੂਚੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਦਕਾ ਗਿਆਨੀ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸਾਹਿਤ ਜਗਤ ਵਿਚ ਅਮਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।