ਪਵਨ ਅਰੰਭੁ ਸਤਿਗੁਰ ਮਤਿ ਵੇਲਾ॥
ਸਬਦੁ ਗੁਰੂ ਸੁਰਤਿ ਧੁਨਿ ਚੇਲਾ॥
ਅਕਥ ਕਥਾ ਲੇ ਰਹਉ ਨਿਰਾਲਾ॥
ਨਾਨਕ ਜੁਗਿ ਜੁਗਿ ਗੁਰ ਗੋਪਾਲਾ॥
ਏਕੁ ਸਬਦੁ ਜਿਤੁ ਕਥਾ ਵੀਚਾਰੀ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਉਮੈ ਅਗਨਿ ਨਿਵਾਰੀ॥44॥ (ਪੰਨਾ 943)

ਪਹਿਲੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਰਾਮਕਲੀ ਰਾਗ ’ਚ ਦਰਜ ਪਾਵਨ ਬਾਣੀ ‘ਸਿਧ ਗੋਸਟਿ’ ਦੀ ਇਸ ਪਉੜੀ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਰਣ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ‘ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅਰੰਭ, ਆਪਦਾ ਗੁਰੂ ਕੌਣ ਹੈ, ਆਪ ਨਿਰਾਲੇ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਗੁਰੂ ਜੀਵ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?’ ਆਦਿ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ/ਸ਼ੰਕਿਆਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਨੂੰ ਸਫਲ ਕਰਨ ਦਾ ਗੁਰਮਤਿ ਗਾਡੀ ਰਾਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਫ਼ਰਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਸਿੱਧੋ, ਜੋਗੀਓ! ਪ੍ਰਾਣ ਅਥਵਾ ਸਾਹ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਥਵਾ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੁੱਢ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਸੱਚੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀ ਨਿਰਮਲ ਸਿੱਖਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਨਿਰਮਲ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲੈਣ, ਸੁਣਨ, ਪੜ੍ਹਨ, ਵਿਚਾਰਨ, ਸਮਝਣ ਤੇ ਅਪਣਾਉਣ ਜਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਅਮੋਲਕ ਅਵਸਰ ਹੈ। ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਭਾਵ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣ ਇਸ ਕਰਕੇ ਮਿਲੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਿਰਮਲ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ, ਸਮਝ ਤੇ ਅਪਣਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਆਤਮਕ ਕਲਿਆਣ ਕਰ ਸਕੀਏ ਕਿਉਂ ਜੋ ਜੀਵ ਦਾ ਆਤਮਕ ਕਲਿਆਣ ਕੇਵਲ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ’ਚ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੇਰਾ ਗੁਰੂ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦ ਹੀ ਗੁਰੂ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਸੁਰਤ ਅਥਵਾ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਚੇਲਾ ਹੈ। ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਭਾਵ ਸੱਚਾ ਸਿੱਖ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਬਦ-ਗੁਰੂ ਦੇ ਨਿਰਮਲ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਇਕਾਗਰਤਾ ਸਹਿਤ ਸੁਣਦਾ-ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਕਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਸਿੱਧੋ, ਜੋਗੀਓ! ਮੈਂ ਕਥੇ ਨਾ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕਥਾ ਲੈ ਕਰ ਕੇ ਅਰਥਾਤ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ-ਕਰ ਕੇ ਤੇ ਗੁਣ ਗਾਇਨ ਕਰ-ਕਰ ਕੇ ਸੰਸਾਰਕ ਮਾਇਆ ਦੇ ਬੁਰੇ ਅਸਰ ਤੋਂ ਨਿਰਲੇਪ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਿਰਧਨਾਂ ਦਾ ਪਾਲਕ ਗੁਰੂ ਹਰੇਕ ਜੁਗ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਇਕ ਗੁਰ-ਸ਼ਬਦ ਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਨਾ ਕਥੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵੀਚਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ-ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਹੋ ਕੇ ਗੁਰਮੁਖ ਬਣ ਜਾਈਏ ਤਾਂ ਹਉਮੈ ਰੂਪੀ ਅੱਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਭਾਵ ਸਾਡੇ ਰੂਹਾਨੀ ਤੇ ਸਦਾਚਾਰਕ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਸੰਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।