ਕਬੀਰ ਜੋਰੀ ਕੀਏ ਜੁਲਮੁ ਹੈ ਕਹਤਾ ਨਾਉ ਹਲਾਲੁ ॥
ਦਫਤਰਿ ਲੇਖਾ ਮਾਂਗੀਐ ਤਬ ਹੋਇਗੋ ਕਉਨੁ ਹਵਾਲੁ ॥187॥ (ਪੰਨਾ 1374)

ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ ਇਸ ਪਾਵਨ ਸਲੋਕ ਵਿਚ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਕੱਟੜਤਾ ਦੀ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦੇ ਹੋਏ ਜਬਰ-ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤਤਕਾਲੀ ਸਾਸ਼ਕਾਂ-ਪ੍ਰਸਾਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕੁਰਾਹੇ ਅਥਵਾ ਕੁਕਰਮ ਬਦਲੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੇ ਦੰਡ-ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਸੰਬੰਧੀ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਕੁਕਰਮ ਤਿਆਗਣ ਵਾਸਤੇ ਨਿਰਮਲ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ ਫ਼ਰਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਕਬੀਰ, ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੱਬ ਦੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜੀਵ ’ਤੇ ਬਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਇਹ ਯਕੀਨਨ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਜ਼ੁਲਮ, ਜਬਰ, ਅਨਿਆਂ ਤੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਹੈ ਬੇਸ਼ੱਕ ਤੂੰ ਇਸ ਕਰਮ ਨੂੰ ਸਹੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਲਾਲ ਭਾਵ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਚਿਤ ਸਮਝਣ ਦਾ ਭਰਮ ਪਾਲ਼ੀ ਬੈਠਾ ਹੈਂ। ਆਪਣੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ੁਲਮ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਰਫੋਂ ਜਿੰਨਾ ਮਰਜ਼ੀ ਉਚਿਤ ਠਹਿਰਾਈ ਜਾ ਪਰੰਤੂ ਜੋ ਬਲ-ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੈ ਉਹ ਹੇ ਮਨੁੱਖ! ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜ਼ੁਲਮ-ਜਬਰ ਹੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਨੂੰ ਹਲਾਲ ਸਮਝਣ ਜਾਂ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਵੈ-ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇਂ ਪਰੰਤੂ ਖੁਦਾ ਪੂਰਨ ਨਿਆਂਕਾਰ ਹੈ। ਖੁਦਾ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸੰਪੂਰਨ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਅਮਲ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਵਾਸਤੇ ਹਿਸਾਬ ਚੁਕਾਉਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ। ਤੂੰ ਝੂਠੀਆਂ ਸਵੈ-ਸੰਤੁਸ਼ਟੀਆਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਅੰਤਮ ਨਿਆਂਕਾਰ ਖੁਦਾ ਦੇ ਦੰਡ-ਵਿਧਾਨ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਦ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜ਼ੋਰ, ਜਬਰ, ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਮੰਗਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਤੂੰ ਕੀ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਂਗਾ? ਤੇਰਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੋਵੇਗਾ? ਭਾਵ ਤੈਨੂੰ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਦਾ ਦੰਡ ਭੁਗਤਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ। ਉਸ ਖੁਦਾ ਦਾ ਇੰਨਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਧਾਨ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਵੀ ਬਚਾਅ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਭਾਵ ਮਜ਼੍ਹਬ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ-ਮਾਤਰ ’ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ-ਜਬਰ ਦਾ ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬ ਜ਼ੁਲਮੀ ਤੇ ਜਾਬਰ ਨੂੰ ਚੁਕਾਉਣਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।