ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਹੈ ਮਿਲਿ ਪੀਵਹੁ ਭਾਈ ॥
ਜਿਸੁ ਸਿਮਰਤ ਸੁਖੁ ਪਾਈਐ ਸਭ ਤਿਖਾ ਬੁਝਾਈ ॥
ਕਰਿ ਸੇਵਾ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਗੁਰ ਭੁਖ ਰਹੈ ਨ ਕਾਈ ॥
ਸਗਲ ਮਨੋਰਥ ਪੁੰਨਿਆ ਅਮਰਾ ਪਦੁ ਪਾਈ ॥
ਤੁਧੁ ਜੇਵਡੁ ਤੂਹੈ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਨਾਨਕ ਸਰਣਾਈ ॥3॥ (ਪੰਨਾ 318) ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਗਉੜੀ ਕੀ ਵਾਰ ਦੀ ਇਸ ਪਾਵਨ ਪਉੜੀ ਵਿਚ ਆਤਮਿਕ ਸੁਖਾਂ ਦੇ ਅਨੰਤ ਖਜ਼ਾਨੇ ਪ੍ਰਭੂ-ਨਾਮ ਰੂਪੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ-ਮਾਤਰ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦੁਰਲੱਭ ਅਵਸਰ ਦਾ ਲਾਹਾ ਲੈਂਦਿਆਂ ਆਤਮਿਕ ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਗੁਰਮਤਿ ਗਾਡੀ ਮਾਰਗ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਫਰਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਭਾਈ! ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਰੂਪੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਮੁੱਕ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਮਨੁੱਖਾ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹਰੇਕ ਪਲ ਲਾਹਾ ਲੈਣ ਯੋਗ ਸੀਤਲ ਸੁਖਦਾਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸੋਮਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਭੂ-ਨਾਮ ਰੂਪੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ, ਮਿਲ ਕੇ ਭਾਵ ਸਤਿਸੰਗਤ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਰਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੀਓ। ਗੁਰਮਤਿ ਗਾਡੀ ਮਾਰਗ ਵਿਚ ਸਤਿਸੰਗਤ ਦੀ ਜੋ ਅਪਾਰ ਵਡਿਆਈ ਹੈ ਇਸ ਮਾਰਗ ਵਿਚ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਰਹਿ ਕੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਨਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ। ਪੰਚਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨਿਰਮਲ ਬਚਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਧ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਜਨ ਕੀ ਟਹਲ ਸੰਭਾਖਨੁ ਜਨ ਸਿਉ ਊਠਨੁ ਬੈਠਨੁ ਜਨ ਕੈ ਸੰਗਾ॥
ਜਨ ਚਰ ਰਜ ਮੁਖਿ ਮਾਥੈ ਲਾਗੀ ਆਸਾ ਪੂਰਨ ਅਨੰਤ ਤਰੰਗਾ॥ (ਪੰਨਾ 828) ਉਹ ਨਾਮ ਰੂਪੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਐਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਨ ਨਾਲ ਆਤਮਿਕ ਸੁਖ ਪਾ ਲਈਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨਿਆਵੀ ਪਿਆਸ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਬੁਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਭਾਵ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਥਾਹ ਖਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਤ੍ਰੇਹ ਦੀ ਮਨੋਸਥਿਤੀ ’ਚ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ’ਚ ਭਟਕਣੋਂ ਤੇ ਖੱਜਲ-ਖੁਆਰ ਹੋਣੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ, ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤਿਆਂ ਭਾਵ ਪ੍ਰਭੂ-ਮਿਲਾਪ ਬਾਰੇ ਗੁਰੂ ਗਿਆਨ-ਉਪਦੇਸ਼ ਪੱਲੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਣ ਤੇ ਅਮਲ ’ਚ ਲਿਆਉਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਅਰਥਾਤ ਮਨੁੱਖ ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਤੇ ਰਜੇਵੇਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਤਾਂ ਇਸ ਮਨੁੱਖਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਭੂ-ਨਾਮ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਾ ਕੇ ਅਮਰ ਰੁਤਬਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਭਾਵ ਸਰੀਰਿਕ ਕਾਲ ਜਾਂ ਮੌਤ ਦੇ ਅਸਰ ਤੋਂ ਉਤਾਂਹ ਉੱਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਪ੍ਰਭੂ-ਨਾਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਭਾਵਾਵੇਸ਼ ਵਿਚ ਕਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਅਸੀਮ ਪਰਮਾਤਮਾ ਜੀਓ! ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਆਪ ਹੀ ਹੋ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਕਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੈਂ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ’ਚ ਹਾਂ ਕਿ ਜੀਵਨ-ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਨੇ ਨਾਨਕ ਨਾਮ-ਲੇਵਾ ਨੂੰ ਨਾਮ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਵੈਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਖੰਡੇ-ਬਾਟੇ ਦੀ ਪਾਹੁਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਖੰਡੇ-ਬਾਟੇ ਦੀ ਪਾਹੁਲ ਦਾ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਇਸ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਤਿਆਰ-ਬਰ-ਤਿਆਰ ਰੂਪ ’ਚ ਖਾਲਸਾ ਸਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦਾ ਹਰੇਕ ਸੱਚਾ ਸਿੱਖ ਇਸ ਪਾਹੁਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਦਾ-ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। | 
