ਤੇਰੇ ਬੰਕੇ ਲੋਇਣ ਦੰਤ ਰੀਸਾਲਾ॥
ਸੋਹਣੇ ਨਕ ਜਿਨ ਲੰਮੜੇ ਵਾਲਾ॥
ਕੰਚਨ ਕਾਇਆ ਸੁਇਨੇ ਕੀ ਢਾਲਾ॥
ਸੋਵੰਨ ਢਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸਨ ਮਾਲਾ ਜਪਹੁ ਤੁਸੀ ਸਹੇਲੀਹੋ॥
ਜਮ ਦੁਆਰਿ ਨ ਹੋਹੁ ਖੜੀਆ ਸਿਖ ਸੁਣਹੁ ਮਹੇਲੀਹੋ॥ (ਪੰਨਾ 567)

ਵਡਹੰਸੁ ਰਾਗ ਵਿਚ ਦਰਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਵਨ-ਸਤਰਾਂ 'ਚ ਪਹਿਲੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੁਆਰਾ ਬਖਸ਼ੇ ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ ਰੂਪੀ ਵੱਥ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਂਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਸਰੀਰ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿੰਮੇ ਲੱਗਦੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜ ਬਾਖ਼ੂਬੀ ਨਿਭਾਉਂਦਿਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਕਾਰਥ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪੀ ਸਖੀ! (ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵੱਲੋਂ ਬਖਸ਼ੀਆਂ) ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਦੰਦ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਹਨ। ਤੇਰਾ ਨੱਕ ਕਿੰਨਾ ਸੋਹਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਲੰਮੇ-ਲੰਮੇ ਕੇਸ ਹਨ। ਤੇਰੀ ਕਾਇਆ ਸੋਨੇ ਸਮਾਨ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੁਆਰਾ ਢਾਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਸ਼ੁੱਧ ਬਿਰਤੀ ਰੂਪੀ ਜਪਨੀ ਨਾਲ ਹੇ ਸਖੀਓ! ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ। ਇਹ ਕੀਮਤੀ ਸਿਖਿਆ ਤੁਸੀਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਲਵੋ, ਭਾਵ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ 'ਚ ਵਿਚਰੋ। ਹੇ ਜੀਵ-ਇਸਤਰੀਓ! ਇਉਂ ਕਰੋਗੀਆਂ ਤਾਂ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਆਤਮਿਕ ਮੌਤ ਰੂਪੀ ਜਮ ਦੇ ਬੂਹੇ 'ਤੇ ਖਲੋਣ ਤੋਂ ਬੱਚ ਸਕੋਗੀਆਂ।

ਗੁਰਮਤਿ ਵਿਚ ਜੋਗੀਆਂ ਤੇ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰਿਕ ਤਪ ਕਰਨ ਦਾ ਰਾਹ ਰੱਦ ਕਰਦਿਆਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ, ਦੁਖੀਆਂ ਤੇ ਬਿਮਾਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ 'ਚ ਲਗਵਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਖਾਂ, ਕੰਨ, ਨੱਕ, ਹੱਥ, ਪੈਰ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਉਚੇਰੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਵਾਸਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਤੀਸਰੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਫੁਰਮਾਨ ਹੈ:

ਏ ਨੇਤ੍ਰਹੁ ਮੇਰਿਹੋ ਹਰਿ ਤੁਮ ਮਹਿ ਜੋਤਿ ਧਰੀ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਦੇਖਹੁ ਕੋਈ॥

ਇਨਸਾਨੀ ਕਾਇਆ ਨੂੰ ਵਿਕਾਰੀ ਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਹਿਤ "ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਕਾਇਆ ਕਉ ਗਾਲੈ॥ ਜਿਉ ਕੰਚਨ ਸੋਹਾਗਾ ਢਾਲੈ" ਜੇਹੇ ਗੁਰ-ਫੁਰਮਾਨ ਵੀ ਸਾਡੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅੱਜ ਸਾਡੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਇਸ ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਵੱਸ ਪੈ ਕੇ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਕੁਰਾਹੇ ਪੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਕਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਦਾਤ ਕੇਸਾਂ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ! ਸਿੱਖ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਖੁਦ ਹੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕੇਸ ਕਤਲ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਗਲਤ ਰਾਹ ਪਏ ਹੋਏ ਹਨ! ਸਿੱਖ ਘਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਦੀ ਜ਼ਾਮਨ ਦਾੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਨਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਕੈਂਚੀਆਂ ਦੇ ਵੱਸ ਪੈ ਕੇ ਕੱਟ-ਕੁਤਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋਣ ਲਈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਅਣਮੋਲ ਵਿਰਸੇ ਨੂੰ ਡੂੰਘੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਵਾਚਣਾ ਤੇ ਖੋਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।