ਮੰਘਰ ਮਾਹੁ ਭਲਾ ਹਰਿ ਗੁਣ ਅੰਕਿ ਸਮਾਵਏ॥
ਗੁਣਵੰਤੀ ਗੁਣ ਰਵੈ ਮੈ ਪਿਰੁ ਨਿਹਚਲੁ ਭਾਵਏ॥
ਨਿਹਚਲੁ ਚਤੁਰੁ ਸੁਜਾਣੁ ਬਿਧਾਤਾ ਚੰਚਲੁ ਜਗਤੁ ਸਬਾਇਆ॥
ਗਿਆਨੁ ਧਿਆਨੁ ਗੁਣ ਅੰਕਿ ਸਮਾਣੇ ਪ੍ਰਭ ਭਾਣੇ ਤਾ ਭਾਇਆ॥
ਗੀਤ ਨਾਦ ਕਵਿਤ ਕਵੇ ਸੁਣਿ ਰਾਮ ਨਾਮਿ ਦੁਖੁ ਭਾਗੈ॥
ਨਾਨਕ ਸਾ ਧਨ ਨਾਹ ਪਿਆਰੀ ਅਭ ਭਗਤੀ ਪਿਰ ਆਗੈ॥ (ਪੰਨਾ 1109) ਪਹਿਲੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਬਾਰਹ ਮਾਹ ਤੁਖਾਰੀ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਵਨ ਪੰਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਇਕ ਪੜਾਅ ਰੂਪੀ ਮੱਘਰ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਅੰਦਰ ਜੀਵ-ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਰੂਹਾਨੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ-ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਤੇ ਚਿੰਤਨ ਦੁਆਰਾ ਮਾਲਾ-ਮਾਲ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਨੂੰ ਸਫਲ ਕਰਨ ਦਾ ਗਾਡੀ ਰਾਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਫ਼ੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੱਘਰ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਉਸ ਸੂਰਤ, ਉਸ ਅਵਸਥਾ ’ਚ ਭਲਾ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਜੀਵ-ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭੂ-ਨਾਮ ਦਾ ਵਾਸਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੂਹਾਨੀ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਸੁਭਾਗੀ ਜੀਵ-ਇਸਤਰੀ ਮੱਘਰ ਦੇ (ਸੀਤ ਵਾਲੇ) ਮਹੀਨੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ-ਨਾਮ ਦੇ ਆਸਰੇ ਅਥਵਾ ਨਿੱਘ ਕਰਕੇ ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਸੁਖਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ’ਚ ਸਫਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਭਾਵ ਉਹ ਫਜ਼ੂਲ ਦੇ ਸੰਸਾਰਕ ਝੰਜਟਾਂ-ਝਮੇਲਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੀਤ/ਸਰਦੀ ਤੋਂ ਨਾਮ ਦੀ ਓਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬਚੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੁਭਾਗੀ ਜੀਵ-ਇਸਤਰੀ ਮੱਘਰ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਦਿਆਂ ਸਫਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪਿਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਭਲੀ-ਭਾਂਤ ਇਸ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਦਾ ਸਥਿਰ ਉਹ ਸੁਘੜ ਜੁਗਤਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵਿਧਾਤਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪ ਹੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਦਾ ਸਦੀਵੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੀ ਅਸਾਰਤਾ, ਨਾਸ਼ਮਾਨਤਾ, ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ-ਨਾਮ ’ਚ ਸੁਰਤੀ ਦਾ ਗੁਣ ਜੀਵ-ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ’ਚ ਵੱਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ’ਚ ਸੁਘੜ ਸੁਸ਼ੀਲ ਜੀਵ-ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜ-ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਮੰਨਦੀ ਹੋਈ ਇਸ ਦਾ ਕਰਤਾ-ਧਰਤਾ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਹ ਕਰਤਾਰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਨਿਮਾਣੇ-ਨਿਤਾਣੇ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਵੱਸ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿਆਣੀ ਜੀਵ-ਇਸਤਰੀ ਜਦੋਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮੱਘਰ ਮਹੀਨੇ ਰੂਪੀ ਪੜਾਅ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਵਡਿਆਈ ਦੀਆਂ ਹੀ ਉੱਚੀਆਂ-ਸੁੱਚੀਆਂ ਸੰਗੀਤਕ ਅਵਾਜ਼ਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਹੀ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਦੀ ਹੈ ਅਥਵਾ ਸੰਸਾਰਕ ਕੰਨ ਰਸ ਦੀ ਚਾਹ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ ਤਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਉਹਦੇ ਹਿਰਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਉਹ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਫ਼ੁਰਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਐਸੀ ਜੀਵ-ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਪਾਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਅਭ ਅਥਵਾ ਹਿਰਦਾ ਆਪਣੇ ਸਦਾ-ਸਦੀਵੀ ਸੱਚੇ ਪਤੀ-ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਬਿਹਬਲ ਪਿਆਰ ’ਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। | 
