ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੋਪਰ ਲਾਹੇ ਗਏ ਭਾਈ ਤਾਰੂ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸ਼ਹੀਦ
![Shaheed Bhai Taru Singh Ji](https://sikharchives.org/kosh/wp-content/uploads/2008/08/ਜਿਨ੍ਹਾਂ-ਦੇ-ਖੋਪਰ-ਲਾਹੇ-ਗਏ-ਭਾਈ-ਤਾਰੂ-ਸਿੰਘ-ਜੀ-ਸ਼ਹੀਦ.jpg)
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਅਸੂਲ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਸਬਕ ਹੈ ਜਬਰ, ਜ਼ੁਲਮ, ਧੱਕੇ, ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ, ਲੁੱਟ-ਖਸੁੱਟ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਜੂਝਣਾ।
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਵਰਣਿਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਜ਼
![Parmukh Saaz](https://sikharchives.org/kosh/wp-content/uploads/2008/08/ਸ੍ਰੀ-ਗੁਰੂ-ਗ੍ਰੰਥ-ਸਾਹਿਬ-ਵਿਚ-ਵਰਣਿਤ-ਪ੍ਰਮੁੱਖ-ਸਾਜ਼.png)
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸਾਜ਼ ਰਬਾਬ ਸੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਸਾਰੰਦਾ।
ਕੀਰਤਨੀਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
![Bhai Hira Singh](https://sikharchives.org/kosh/wp-content/uploads/2008/08/Bhai-Hira-Singh.png)
ਸੁਰ, ਤਾਲ, ਲੈਅ ਦਾ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਖਿਆਲ ਨਾਲ ਢੁੱਕਦੀ ਤਰਜ਼ ਦਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ; ਇਸ ਬਿਨਾਂ ਕੀਰਤਨ, ਕੀਰਤਨ ਨਹੀਂ।
ਸਿੱਖ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
![Sikh Sangeetkaar](https://sikharchives.org/kosh/wp-content/uploads/2008/08/ਸਿੱਖ-ਸੰਗੀਤਕਾਰ.jpg)
ਸਤਿਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸਿੱਖ ਮਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣ ਵੇਲੇ ਦੋ ਬੁਨਿਆਦੀ ਥੰਮ੍ਹ ਚਿਣੇ ਸੀ- ਇਕ ਬਾਣੀ, ਦੂਜਾ ਸੰਗੀਤ
ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਕੀਰਤਨੀਏਂ ਅਤੇ ਢਾਡੀ
![Ragi Hira Singh](https://sikharchives.org/kosh/wp-content/uploads/2008/08/Ragi-Hira-Singh.png)
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਾਕ-ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਨੇ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਵਿਦਵਾਨ ਕੀਰਤਨੀਏਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਕੋਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਸਿੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿਚ ਗੁਰਬਾਣੀ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ
![](https://sikharchives.org/kosh/wp-content/uploads/2021/10/ਸਿੱਖ-ਸੱਭਿਆਚਾਰ-ਦੀ-ਸਿਰਜਣਾ-ਵਿਚ-ਗੁਰਬਾਣੀ-ਕੀਰਤਨ-ਦਾ-ਯੋਗਦਾਨ-.png)
ਸਿੱਖ-ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਜਾਂ ਮਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੱਚਾ-ਨੀਸਾਨ, ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸਰੋਦੀ-ਸੰਗੀਤ/ਹੋਂਦ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ
![Gurmat Sangeet](https://sikharchives.org/kosh/wp-content/uploads/2008/08/ਸਿੱਖ-ਗ੍ਰਿਹਸਤ-ਜੀਵਨ-ਅਤੇ-ਗੁਰਮਤਿ-ਸੰਗੀਤ-.png)
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸਾਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਹਨ।
ਸੱਚਖੰਡ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ, ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ : ਕੀਰਤਨ ਪਰੰਪਰਾ
![Sachkhand Sri Harmandir Sahib](https://sikharchives.org/kosh/wp-content/uploads/2008/08/ਸੱਚਖੰਡ-ਸ੍ਰੀ-ਹਰਿਮੰਦਰ-ਸਾਹਿਬ-ਸ੍ਰੀ-ਦਰਬਾਰ-ਸਾਹਿਬ-ਕੀਰਤਨ-ਪਰੰਪਰਾ-.png)
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ, ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਬਹੁਭਾਂਤੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ‘ਕੀਰਤਨ-ਪਰੰਪਰਾ’ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਮਹਾਨ ਦੇਣ ਹੈ
ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਲੋਕ-ਗਾਇਨ-ਸ਼ੈਲੀਆਂ
![Gurmat Sangeet Diyan Lok-Gayan-Shailian](https://sikharchives.org/kosh/wp-content/uploads/2008/08/ਗੁਰਮਤਿ-ਸੰਗੀਤ-ਦੀਆਂ-ਲੋਕ-ਗਾਇਨ-ਸ਼ੈਲੀਆਂ-.png)
ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਗਾਇਨ ਹਿਤ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ (ਮਾਰਗੀ) ਅਤੇ ਲੋਕ (ਦੇਸੀ) ਗਾਇਨ-ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਰਾਗਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ
![Bhaarti Sangeet Vich Guru Granth Sahib De Raaga Da Sathaan](https://sikharchives.org/kosh/wp-content/uploads/2008/08/ਭਾਰਤੀ-ਸੰਗੀਤ-ਵਿਚ-ਗੁਰੂ-ਗ੍ਰੰਥ-ਸਾਹਿਬ-ਦੇ-ਰਾਗਾਂ-ਦਾ-ਸਥਾਨ-.png)
ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਸਲ ਵਿਚ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਤੋਂ ਅਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਈਸਾ ਤੋਂ ਢਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।